Voor koningin en vaderland.

This weblog can be translated into a lot of languages by using  www.translate.google.com and using the URL of this weblog.
On peut traduire ce weblog en français par : www.translate.google.com avec l' URL de ce weblog
Bitte wenden Sie www.translate.google.com an um dieses Weblog zu Übersetzen.

 

Welkom bezoeker!

Dit log beschrijft de loopbaan en ervaringen van mijn vader, J.P.F. van Oudshoorn, een voormalig marine man. Lid van de Onderzeedienst, opvarende van o.a. :  Hr.Ms. "Java",  "Evertsen", "Kortenaer",  "O19",  "O21",  "O24",  "Zeeleeuw",  "Tijgerhaai",  "Dolfijn", "Zwaardvis" en "De Ruyter".
Gevochten in de Pacific, gestationeerd geweest in Nederlands Indië, op Ceylon, Australië, Nieuw Guinea en Curaçao. Eervol onderscheiden.
Op 5 juni 1968 eervol ontslagen, maar getraumatiseerd, gefrustreerd en zwaar teleurgesteld.

Dit log is een herinnering en eerbetoon aan een eenzame oorlogsheld, sergeant telegrafist J.P.F. van Oudshoorn, roepnaam Blue. Gezien, gehoord en op afstand bewonderd door zijn zoon, Willem.

Blue, 17 jaar jong.

ps. Sommige foto's kunnen door aanklikken op ware grootte getoond worden.
Laatst bijgewerkt op 2 november  2009.

Aan dit weblog is in de loop van 2008 een korte loopbaanbeschrijving toegevoegd van een voormalig collega van pa, Ed Kraak. Ed heeft gedurende de oorlogsjaren voornamelijk op Hr.Ms. Dolfijn gevaren, maar ook met pa samen op Hr.Ms. O21.

Ik ben geïnteresseerd in mij onbekende foto's uit pa's loopbaan. Ik scan ze in en zend ze netjes weer retour. Ik heb er geen bezwaar tegen dat foto's e.d. overgenomen worden tbv andere doeleinden, zolang deze de familie en/of nabestaanden van JPF geen schade berokkent en de bron vermeld wordt.

NB.  Mocht u een reactie willen geven op dit weblog, dan verzoek ik u de Categorie UW REACTIES aan te klikken. Onder het standaard bericht kunt u uw reactie kwijt. Alvast mijn dank.

Dieselolie

Het is nazomer 1952. Het touwtje hangt door de brievenbus als ik van kleuterschool kom aangerend. Als ik het halletje binnenkom ruik ik het al : pa is thuis! Ik stuif de trap op, terwijl ik "pappa, pappa" roep. Als ik de huiskamer binnenkom zit pa op de grond. Er liggen wat spullen tussen de gespreide benen voor hem, twee sigarettendoosjes en wat glimmende munten met lintjes eraan. Ik vlieg hem om de nek en probeer hem te knuffelen. "Nou joh, genoeg" moppert pa, terwijl hij mij wegduwt. Pa is vaak lang weg. Dan is hij aan het varen in een onderzeeboot. Eigenlijk twee, want eerst zat ie op de "Zwaardvis" en nu kwam ie net van de "O24". Mamma ziet er ook blij uit en samen zitten we op de bank en kijken zwijgend naar die man op de grond. Vol bewondering, want mijn pa is bij de marine. Pa laat de munten met lintjes in de doosjes vallen en bergt deze op in het kastje van het dressoir. Vanmiddag blijf ik thuis. Dieselolie snuiven.

Hr.Ms. "O24"

Pa aan boord van de "O24" (derde van links)

Bij de Marine.

Pa was thuis een onhandelbaar kind. Altijd maar ruzie met zijn omgeving, pa voelde zich niet thuis. Hij was een eenling. Uiteindelijk heeft zijn vader hem maar aangemeld bij de marine. "Daar zou ie tenminste opgevoed worden", had zijn vader gezegd. Zo gezegd, zo gedaan. Pa is op zeventien jarige leeftijd in de maand november 1935 naar de Zeedienst gegaan, als beroeps lichtmatroos. Zijn eerste schip was de Hr.Ms "Vlissingen", een zgn. wachtschip. Na een jaar diensttijd werd pa, inmiddels matroos derde klas, overgeplaatst aan boord van de "Hertog Hendrik" , een pantserschip. Ter herinnering liet pa een zakdoekje borduren , dat ingelijst naar huis gestuurd werd.

Tot aan zijn vertrek naar het voormalig Nederlands Indië werd hij nog aan boord geplaatst van het wachtschip "Willemsoord" en de Hr.Ms. "Jan van Amstel". Vervolgens ging hij in de Kazerne te Amsterdam de opleiding seiner volgen. Pa was inmiddels matroos tweede klas.
Pa op de "Jan van Amstel", uiterst rechts

Op 4 mei van het jaar 1938 is pa met de Hr.Ms. "Java" naar Ned. Indië vertrokken, waar hij in juni van dat jaar aankwam.
Pa met de familie op het dek van Hr. Ms. "Java"

In Indië voer pappa niet alleen op de "Java", maar ook op de "Evertsen". Beide schepen gingen in februari 1942 verloren in de Slag op de Javazee.

Begin van de oorlog.

Pa vervolgde in Soerabaja zijn opleiding tot seiner/telegrafist. In januari 1941 overkwam hem iets vreselijks. In die tijd waren al de spanningen merkbaar van een komende oorlog met Japan. De bewaking werd verscherpt en er werd streng opgetreden. In die maand had pa de wacht op het marinecomplex. Naar eigen zeggen merkte hij op zeker moment een aantal mannen op, dat zich verdacht ophield bij de afrastering. Pa had het idee, dat deze groep over de afrastering wilde klimmen. Maar omdat ze de wacht zaten zitten, werd de actie uitgesteld. Pa wilde weten wat de werkelijke plannen van die mensen waren en hij besloot een truc toe te passen. Uit een krant scheurde hij een rond stuk. Vervolgens deed hij alsof hij de krant ging lezen en hield deze voor zijn hoofd. Door de opening hield hij de mannen in de gaten. Terwijl hij daar zo zat, kreeg pa controle.

Begin van de oorlog(2).

De dienstdoende sergeant van de wacht riep "Hé, zit je te slapen?". Pa schrok, omdat hij zo geconcentreerd de mannen in het oog hield. Pa sprong overeind, salueerde en zei dat hij, wijzend naar de mannen bij het hek, dat groepje in de gaten hield. Wat pa over het hoofd gezien had, was dat hij de krant op zijn kop had gehouden tijdens zijn zogenaamde leeshouding. Op grond hiervan zou de sergeant van de wacht later verklaren, dat pa had geslapen tijdens de wacht. Pa werd veroordeeld tot vier weken detentie. Pa heeft dit verhaal een paar keer verteld, waarbij hij elke keer weer heel boos werd. Hem was een flinke oor aangenaaid. Pa zat van medio januari 1941 tot medio februari 1941 in het gevang. Hij kon niet meevaren aan boord van de Hr. Ms. "Java" en "Evertsen", waarop hij toen geplaatst was en waarmee konvooi diensten werden gevaren. Na zijn vrijlating vervolgde pa zijn opleiding tot telegrafistenmaat in Soerabaja. In december 1941 werd pa bevorderd tot matroos 1e klas. Op de 10e van dat jaar trad pa met mams in het huwelijk. De oorlog met Japan was al in volle gang. Pa en mama wisten toen nog niet, dat ze elkaar 6 jaar lang niet meer zouden zien....

Evacuatie en patrouilles "O19".

Op 1 maart 1942, vlak na de slag in de Javazee, werd pa geëvacueerd. Met de MS. "Kota Baru" vetrok pa vanuit Tjilatjap (Ned.Indië) naar Ceylon (Sri Lanka), waar hij ongeveer 10 dagen later aankwam in Colombo. Hij werd aan boord van de Hr. Ms. "Sumatra" geplaatst in Trincomalee, een havenplaats aan de oostkant van het eiland Ceylon. Begin april 1942 werd Trincomalee aangevallen door Japan. De "Sumatra" was daags daarvoor vertrokken met als bestemming Europa. Met dit schip voer pa mee naar India. In Bombay, lag op dat moment de onderzeeboot "O19" langszij de "Colombia", een onderzeebootmoederschip, voor onderhoud. Met de "O19" voer pa terug naar Colombo, aan de westkant van het eiland Ceylon. Hier werd hij geplaatst op de "Plancius", een onderzeeboot moederschip. Pa rondde daar zijn opleiding tot telegrafistenmaat met succes af. De oorlog was inmiddels in volle gang.
Op Hr.Ms. "Plancius" : pa 4e van links met foto of boekje met generaal McArthur.

Op Hr.Ms. "Plancius" : pa 2e van rechts

Van maart 1942 tot maart 1945 heeft pa vanuit Colombo veel patrouilles gevaren met vnl. de Hr.Ms. "O19". Met deze boot werden mijnen gelegd en speciale missies uitgevoerd, zoals het aan wal zetten en oppikken van spionnen en verkenningseenheden. Veel van deze patrouilles zijn beschreven in diverse boeken en op de website van Siem Spruyt, een oud collega van pappa. Een bijzonder voorval deed zich voor, toen de "O19"zwaar gehavend een tijd op de bodem van de zee moest doorbrengen. Pa voer soms ook op de "O24" in die tijd, als de "O19" in onderhoud was.
Hr.Ms. "O19" komt boven.

 

3 januari 1945, zuidkust van Borneo.
Aan boord van de onderzeeboot Hr.Ms. “O19”, ontdekt men een vrachtschip*) van geschat 3.000 ton. Het wordt geëscorteerd door een onderzeebootjager.
Ltz Drijfhout van Hoof besluit tot de aanval over te gaan. Om 18.49 uur worden drie torpedo’s op het doel afgevuurd; afstand ruim 700 meter. Precies één minuut later wordt een ontploffing gehoord, waarop nog een aantal ontploffingen volgen. Op de O19 ziet men door de periscoop de begeleidende onderzeebootjager op hen afkomen en even later over hen heen varen. Maar er worden geen dieptebommen af gegooid.
Ruim een uur later raast de jager weer over de O19 heen en worden volkomen onverwacht 5 dieptebommen afgeworpen.
De dieptebommen richten een enorme ravage aan. Lichten gingen uit, lampen spatten uiteen, zowel voor als achter maakt het batterijcompartiment water, het gyro-kompas valt uit en de centrale vliegt in brand door kortsluiting. Maar het fataalst was het vrijkomen van kooldioxide uit een koelmachine in de machinekamer. Deze kamer en de hekbuiskamer worden direct afgesloten, na ontruimd te zijn. Dodelijke gassen dringen de centrale binnen, zodat het ademen via kalipatronen moet gebeuren. Na bijna vijf uur in deze toestand van chaos en dreigende dood op de bodem gelegen te hebben, besluit de commandant de hoofdballasttanks 3 en 5 te blazen. Met zware slagzij komt de boot langzaam boven water. Het torenluik ging open, maar men ziet direct een aantal vijandelijke schepen vlak in de buurt. Direct wordt de bodem van de zee weer opgezocht. Besloten wordt om de afgesloten machinekamer binnen te dringen, door de waterdichte deuren te forceren. De machinekamer staat tot aan de dekplaten onder water, terwijl nog steeds water binnendringt via de door explosies gehavende kleppen.
Na uren van risicovol zwoegen in een omgeving vol giftige gassen (sommigen raken bewusteloos, maar hervatten het werk na weer bijgekomen te zijn) , melden rond half twaalf de technici in de machinekamer, dat de beide diesels het weer doen. Grote opluchting waaiert door de boot.
Een zwaar gehavende O19 zet koers naar het zeegebied ten noorden van Bawaen. Op 15 januari arriveert Hr.Ms. “O19” veilig in Darwin, waar noodreparaties worden uitgevoerd. De oorlog immers is nog niet ten einde.

*) na de oorlog bleek het niet om een koopvaardijschip te gaan, maar de Japanse kanonneerboot "Shinko Maru No 1" van 935 ton.

 

Lot "O19".

In maart 1945 vertrok pappa met de onderzeeboot Hr.Ms. "KXI" naar Australië.

Vanuit Perth / Fremantle  heeft pa nog diverse patrouilles gevaren met weer de "O19" . Met deze boot is pa weer teruggekeerd naar Colombo. Vanuit Colombo is pa begin juli 1945 met de "O19" weer richting Australië vertrokken. Op 8 juli 1945 loopt de "O19", op weg naar Subic Bay, door een navigatiefout op het Ladd Rif. Hoewel er om een sleepboot gevraagd werd, kwam deze niet opdagen. Wel arriveerde de USS Cod. Deze Amerikaanse onderzeeboot heeft de bemanning van de "O19" aan boord genomen. De "O19"werd vervolgens met torpedo's en kanonvuur vernietigd, om te voorkomen dat ze in handen van de Jappen zou vallen (zie Filmpjes : Vernietiging O19). In Perth/Fremantle is ter eren van de Cod een "thank-you-party" gegeven. Tijdens deze party is een groepsfoto gemaakt (zie foto's Australië). Als herinnering is op de toren van de USS Cod een symbool aangebracht (zie categorie USS Cod)
De "O19" op het rif :

Snapshots uit het filmpje genomen door de assistent curator van USS Cod Submarine Memorial

De USS Cod SS224 :

Zie ook : categorie Logboek USS COD voor een gedetailleerde beschrijving door Cod bemanning van redding O19 personeel en vernietiging Hr.Ms. O19.

Patrouilles "O21".

Na het verlies van de "O19"heeft pa vanuit Australië nog patrouilles gevaren met de "O21" met als commandant Van Dulm*). Onder meer naar Nederlands Indië, waar hij in oktober 1945 even terug kwam, om vlak daarop weer terug te varen naar Australië. Tijdens een van de patrouilles ontdekte men 's morgens vroeg op 29 juli 1945 bij het eilandje Moendoe een stoomscheepje. Boven water gekomen werd er van 4.500 meter afstand met het 8.8 mm kanon het vuur geopend. Het was de eerste geschutsactie van pa, die het boordkanon moest bedienen om het vijandelijke schip tot zinken te brengen. De boordschutter en diens vervanger waren beiden ziek en pa werd als vrijwilliger aangewezen. Na vele missers werd besloten de vijand tot 300 meter te naderen. Door een mankement aan het sluitstuk van het kanon moest het vuren gestaakt worden. Er werden 62 schoten gelost, waarvan drie treffers.

*) in 1975 ontmoette ik de zoon van Van Dulm, Maarten, toen ik als ict'er van werkgever veranderde. Maarten is ruim 3 jaar mijn collega geweest bij het ASB Computercentrum. Volgens mijn vader was Maarten net als "die ouwe Van Dulm".

Einde van de oorlog

In Australië werd pa bij de onderzeedienst in Perth geplaatst. Hij was o.a. aanwezig op de "Thank-you-party" ter ere van de bemanning van USS Cod en bij het afscheidsfeestje van de "O21". De "O21" vertrok zonder pa vanuit Australië naar Holland (zie : Foto's Australië). Niet lang daarna, april 1946, werd hij met de Hr. Ms. "Kortenaer" teruggebracht naar Nederlands Indië, waar hij in die zelfde maand aankwam. Daar zag hij na bijna 6 jaar zijn vrouw en dochter terug. In juni van dat jaar werd pa bevorderd tot korporaal telegrafist. Na weer een vaart met de "Kortenaer" vanuit Indië naar Australië  en weer terug, vertrok pa in mei 1947 vanuit Indië met de "Kortenaer" naar Nederland, waar hij in juni van dat jaar arriveerde. Hier werd hij bij de Onderzeedienst in Rotterdam geplaatst. Tot eind 1952 heeft pa op diverse onderzeeboten gevaren : "Tijgerhaai", "Dolfijn", "Zwaardvis" en de "O24".
Aan boord van de "Tijgerhaai" :

Hr.Ms. "Tijgerhaai" van oorsprong een Engelse boot (HMS Tarn):

Terug in Nederland

Pa was vanaf 1947 wat meer thuis. Vanaf die tijd voer hij op de Hr.Ms. "Tijgerhaai"en Hr.Ms. "Dolfijn" . Pa begon ook te werken aan het nageslacht. Tot 1950 kreeg hij er drie zonen bij, die allen een jaar in leeftijd verschilden.

Van 1953 tot 1955 heeft hij gevaren op de "Pelikaan" en "De Ruyter". In 1954 werd pa bevorderd tot sergeant telegrafist.

Pa in Rotterdam op de telegrafistenschool. Staande rechts.

In april 1955 vertrok pa voor 1,5 jaar naar Nederlands Nieuw-Guinea (Hollandia/staf). Hij keerde in oktober 1956 terug (zie foto's Nieuw Guinea). Pa overwoog de marine te verlaten vanwege het zeer slechte werkklimaat. Hij had een diploma dieselmonteur en hulp verpleegkundige. Maar hij vond het een te groot risico om van werkgever te veranderen. Uiteindelijk besloot pa toch te kiezen voor de zekerheid van een goed inkomen voor zijn gezin. Tot 1960 heeft pa op de volgende boten gevaren :
Hr.Ms. "Tijgerhaai",

Hr.Ms. "Dolfijn",

Hr.Ms. "Zwaardvis(ch)" :

Hr.Ms. "Walrus" :

Begin 1959 kreeg pa te horen dat hij voor 1,5 jaar naar de West moest. Hem was weer eens een kunstje geflikt en hij moest de plaats van iemand anders, die niet wilde gaan, innemen. Pa was nog maar net terug van 1,5 jaar Nieuw Guinea. Dit keer lukte het pa om zijn gezin mee te krijgen. Een bevriende marine arts was hem hierbij behulpzaam. In oktober 1959 vertrok pa met het vliegtuig naar de Nederlandse Antillen, voor een periode van drie jaar. Hij werd geplaatst op de marinierskazerne Suffisant en gedetacheerd op de marinebasis Parera. Pa was veel werkzaam op het radiostation St. Joris. Dit keer ging het gezin dus mee. Het gezin vertrok per boot, Ms. Prins der Nederlanden,  in december 1959 naar de West. Voor bijna het hele gezin was de periode van 1960 - 1963 een geweldige tijd! Pa was bijna dagelijks thuis en haalde daar zijn rijbewijs. Pas later, toen ik zelf ging autorijden kwam ik erachter dat pa een ware kneus op de weg was. Hij had beter eerst een amfibivoertuig of een lelijke eend kunnen kopen om af te kicken.....

In oktober 1963 vertrokken we weer naar Nederland met de "Oranje Nassau" en met pa aan boord.

Na nog even op Hr.Ms. "Ewijck" en Hr.Ms. "De Ruyter" gevaren te hebben, maakte pa zijn laatste dienstjaren vol op Noordwijk Goeree Radio (Noordwijkerhout). Op 5 juni 1968 werd pa eervol ontslagen uit de Zeedienst, wegens het bereiken van de 50 jarige leeftijd.

Einde loopbaan

Pa verliet zwaar teleurgesteld de Marine. Die veroordeling wegens vermeend slapen tijdens de wacht, heeft hem zijn loopbaan gekost. De vele gevallen van discriminatie hadden hun sporen achtergelaten. Thuis stond de boel op z'n kop. Pa was niet gewend om zo lang thuis te zijn. Zijn marine mentaliteit botste met de cultuur thuis. De kinderen, met name de jongens waren al rond de 20 jaar. Pa bleek behoorlijke frustraties te hebben overgehouden aan de oorlog en de Marine. Discriminatie, geen plek voor emoties enz. maakten van hem een eenzaam man. Toen resp. mijn broer en ik ons wilden aanmelden bij de Marine, vond hij dat helemaal niks. "De Marine, daar kan je beter weg blijven", zei hij. Hij was ook erg opgelucht toen ik niet in aanmerking kwam, wegens mijn slechte ogen. Toen iemand van de Marine aan de deur kwam, omdat mijn jongere broer zich via een advertentie gemeld had, stuurde pa de man met een cynische opmerking weg. Het ging thuis beter toen pa halve dagen ging werken bij de LOI. Hij verzamelde postzegels waarvan de opbrengst anoniem naar goede doelen ging. Vuilniszakken vol zegels gingen door zijn handen. Zelf bleef ie bescheiden, zoals die altijd al was. Zijn onderscheidingen bewaarde hij in een oranje blikken sigaretten doosje. Dat kwam in 1969 een keer te voorschijn toen er een antecedenten onderzoek plaatsvond. Dat onderzoek zou zo'n 3 uur duren, volgens de bezoeker. Pa was als eerste aan de beurt om vragen te beantwoorden. Toen de vraag "Heeft u onderscheidingen" gesteld werd, ging pa zuchtend naar boven. Terug gekomen overhandigde hij een oranje doosje aan de bezoeker. Toen de man het doosje had geopend en de laag watten optilde, verschoot hij van kleur. Duidelijk onder de indruk stamelde hij : "Meneer v. O. , ik ben hier al klaar". Die meneer was net een half uur in huis geweest. Toen ik vroeg wat die onderscheidingen allemaal inhielden, mompelde pa : "Allemaal flauwekul,jôh". Voor mij bleef pa altijd de oorlogsheld, ook al wilde hij daar met geen woord over praten. "Dat was de slechtste tijd van mijn leven" en "je hoeft mij niet te vertellen wat angst is" is het enige wat hij ooit eens heeft gezegd. Pa heeft nooit een reunie bijgewoond, of oud collega's opgezocht. Ook heeft hij altijd uitnodigingen van oud collega's afgeslagen. Het lukte me één keer, begin jaren negentig, om hem over te halen naar Den Helder te gaan. Dat was n.a.v. het afscheid van een oud collega. Ondanks het warme onthaal en de gezellige middag, stond pa te popelen om weer naar huis te gaan. Pa hoefde niet zo nodig weg. Hij had de hele wereld al gezien. Pa ging "ondergronds". Sommigen noemden hem gekscherend "de mol". Dammen, kruiswoordpuzzles, treintjes, postzegels verzamelen, goede doelen steunen en huishoudelijkwerk was wat hij bijna dagelijks deed.

Toen mamma voor het eerst sinds 1946 weer naar Indonesië ging, wilde pa niet mee. "Ik heb daar niets te zoeken", zei hij. Maar na terugkomst van mamma, maakten haar verhalen hem toch erg nieuwsgierig. De eerstvolgende keer besloot pa mee te gaan. Pa was na die eerste reis erg onder de indruk en... hij fleurde zowaar op. Vooral op midden Java, in Bondowoso bij de familie, had hij het prima naar de zin. Pa stond volledig in de belangstelling en werd met de nodige egards behandeld. Hij is diverse malen terug geweest en wilde er graag de rest van zijn leven blijven. Pa ging ook naar de USA op familie bezoek. Begin jaren 90 kreeg pa last van zijn prostaat. In die tijd vernam hij dat zijn vader niet zijn biologische vader was. Dat verklaarde voor pa (en voor ons) erg veel. Er ging weer een wereld voor hem open. Hij zocht de "nieuwe" familie op en was daar nog jaren druk mee bezig. Naar mate de jaren verstreken nam de strijd tegen de kanker toe. Pa leed in stilte, vertelde weinig tot niets over zijn ziekenhuisbezoeken. Totdat pa op een dag in oktober 1997 in paniek op de fiets sprong, richting de huisarts. Pa ging anders bijna nooit naar de dokter.

Definitief afscheid

Het is 24 oktober 1997. Ik word op werk gebeld door mijn zwager, met het bericht dat het niet goed gaat met pa.  Hij is met spoed het ziekenhuis in gegaan. Vanuit Den Bosch haast ik me richting Leiderdorp. Met mamma ga ik naar het ziekenhuis. Pa zit op de rand van zijn bed als we de broeierige zaal binnen komen. Hij glimlacht en is merkbaar blij ons te zien. We praten wat bij en hij zegt dat ie straks weer naar huis mag. Zoals gewoonlijk klinkt alles normaal, rustig. "Vanmiddag ga ik naar huis", zegt pa opgelucht. Hij klinkt wat minder stoer dan anders. Pa vindt doktoren, ziekenhuizen enz. maar niks. Als we afscheid nemen lacht ie opgewekt. Samen met mamma loop ik de zaal uit. Bij de deur kijk ik nog even achterom. Even lijkt het erop dat ik naar het verkeerde bed kijk. De man erop zit ineen gedoken, is klein en kijkt droevig voor zich uit. Pas later zou het tot me doordringen, dat het wel degelijk pa was, een afscheid nemende pa. Thuis wordt alles voorbereid op pa's thuiskomst. Er is een bed aangevraagd bij de zorgdienst. Het is vrijdagmiddag en aangezien er een aantal zusters van mij rondloopt, besluit ik om maar naar huis te gaan en de volgende dag weer te komen. Zaterdagochtend, kwart over zeven gaat de telefoon. "Pa is overleden" klinkt het paniekerig door de telefoon. Ik schrik me rot. En dan opeens zie ik hem weer op dat bed zitten, toen mamma en ik de dag daarvoor de ziekenzaal verlieten.

Pa wist het toen al, wij niet. Het schoot door me heen, dat ik nog zoveel vragen aan hem had. Met name over zijn jeugd en M-arinetijd. Maar daar is het nu te laat voor. Pa is niet meer. Toen ik in Leiderdorp aankwam, lag pa opgebaard op bed. Als afscheid gaf ik hem een kus op zijn voorhoofd. Dat zal ie niet leuk gevonden hebben. Dat kleffe hoorde immers niet bij zijn jongens? Met mijn broers en zwagers heb ik hem naar zijn laatste rustplaats gedragen. Wel wat ironisch : Gedragen door hen die hij altijd op afstand had gehouden.

Voor op zijn graf heb ik een grote, bruine kei gezocht en daarop een bordje bevestigd :

Dag pa, je hebt je best gedaan. Je was een andere vader, maar een echte held. Ik ben erg trots op je!

Op 25 november 2006 heb ik samen met mijn zoon Mike in het Kon. Wilhelminabos in Dronten een boom geplant voor pa. Nadien overleden mijn beide broers (in 2001 en 2006)  op resp. 51 en 58 jarige leeftijd. Tien jaar later, op 29 maart 2007 overleed mamma na een zware hartoperatie. Ze wilde zo graag naar 'naar huis', 'naar haar jongens'. Zij is in het graf van haar manlief bijgezet.

A tribute to my dad